Antwerpen werd in de eerste dagen van september 1944 bevrijd door de geallieerden. Ook in Merksem werd aanvankelijk feest gevierd. Maar omdat de Engelse en Canadese troepen niet over het Albertkanaal geraakten duurde de oorlog in Merksem een maand langer. Pas in de nacht van 2 op 3 oktober lukte het de geallieerden het Albertkanaal bij Merksem over te steken. Na een dag zware stadsgevechten in Oud-Merksem was ook ons district (toen nog een aparte gemeente) vrij.

Aan de hand van een dagboeken van verschillende Merksemnaren die het allemaal meemaakten vertellen we u het verhaal van die verschrikkelijke september 1944.

07/09 - Merksem, september 1944
“Tussen 10u00 en 12u00 is er vreemd genoeg altijd een pauze om te winkelen”

Woensdag 6 september 1944 - Bij de elektriciteitscentrale Escaut zouden verschillende mensen gedood zijn.

De centrale zorgt voor de stroomvoorziening van de haven.

Volgens geruchten hebben weerstanders er op de Duitsers geschoten.

Het Duitse leger beschiet Antwerpen vanaf het Fort van Merksem, obussen fluiten.

Engelse beschieting.

We raken het gewoon.

“Geen telefoon meer” - hier zien we een van de redenen waarom: op de oude Bredabaan, schuin voor het vroegere café de Laatlos, is - net als elders in Merksem - een telefoonpaal aan gruzelementen geschoten.

Geen telefoon meer, geen elektriciteit.

In het gasthuis moeten ze zich behelpen met vier stallantaarns en twee benzinelampen.

In de oorlog schijnt er weinig licht in de duisternis.

Onze buren van links hebben besloten met hun buren van nummer 46 samen in één kelder te gaan, ze hebben een gat in de muur gemaakt.

Zo voelt een mens zich veiliger en de reis naar de eeuwigheid is in gezelschap, grinniken ze.

Anderen maken gaten in de tuinmuren, maar meestal waren er in de heggen al poortjes.

Of ze zetten ladders tegen muren en heggen.

Zo kan men van het ene huis in het andere geraken, van het begin van de Bredabaan tot het einde.

Op het waarom van de actie is nooit een bevredigend antwoord gekomen, maar feit is dat Duitse troepen woensdagmorgen omstreeks 8u30 de electriciteitscentrale aan de huidige Metropoolstraat bestormden. Er waren op dat moment ongeveer 35 werknemers aan de slag in de centrale. Ze verstopten zich in donkere hoeken en krochten, maar de Duitsers wisten er 21 te vinden. Buiten aan de poort werden ze vervolgens een voor een neergeknald. Een dag later viel nog een 22e slachtoffer in de centrale. De 22 werden pas op 13 oktober eervol begraven. Aan het herinneringsmonument in de Straalstraat is nog jaarlijks een bijeenkomst.

Bij luchtaanvallen kan men aldus gemakkelijk weg, en het is tevens een prima vluchtweg voor jonge kerels.

Plotseling knettert een onweer los, bliksemschichten flitsen door de lucht, de donder rolt vervaarlijk en mengt zijn lawaai met het geknetter van granaten en de losbarstingen van de kanonnen.

Een groot gedeelte van de bevolking moet precies dan de gemeente ontruimen.

Een kennis zou weg moeten met een sleep van twaalf kinderkens, waarvan het jongste enkele dagen oud is.

Twee nachten later komen de vluchtelingen terug, groen van vermoeidheid.

Een der bewakers van olieslagerij Cardon heeft zijn geiten in zijn woonkamer ondergebracht.

“Ze loopt over glasscherven, stukken steen, tramdraden, langs openstaande en vernielde huizen,” zoals hier op de hoek van de Bredabaan en de Minister Delbekelaan

Mijn vrouw gaat eten halen, vooral brood en melk voor de kinderen, met een witte doek in haar hand.

Ze loopt over glasscherven, stukken steen, tramdraden, langs openstaande en vernielde huizen.

Tussen 10u00 en 12u00 is er vreemd genoeg altijd een pauze om te winkelen.

Je wordt dan ook niet aangesproken door een soldaat om je aanwezigheid te verklaren.

Alle dagboeken

4 september:

“We zitten met onze neus op een oorlog te kijken”

5 september: “Plots stond zij daar aan de deur met aan haar hand een Duits soldaatje van 19!”
6 september “Tussen 10u00 en 12u00 is er vreemd genoeg altijd een pauze om te winkelen”
7 september “De kleine man, of hij nu Duitser of Belg is, die wordt altijd misbruikt door de groten”
8 + 9 + 10 september “Lijken die reeds een week op de openbare weg liggen...”
11 september “Brood op de zwarte mark kost tot 40 frank”
12 september “Op hem stortte een werkmakker met verbrijzelde hersenpan, zodat de hersenen op hem neerkwamen”
13+ 14 september “Hoe lang gaat dit nog duren? Hoe lang??”
15 september “Wir wollen zu den Tommies überlaufen”
16 + 17 + 18 september “Merksem wacht...”
19 september “We laden de dode op de brancard en spreiden er zorgvuldig een laken over”
20 september “Eerst komt er geklop en dan een stem die zegt: 'Hier Londen'”
21 september “Met paard en kar wordt voedsel gehaald”
22 september “Is dit echt waar?”
23+24+25 september “Ze zijn overal over het kanaal, behalve bij ons”
26 september “Er vallen Engelse bommen op de Rerum Novarumlaan en de Azalealei”
27 september “Er zijn al 67 doden gekist en begraven in de tuin van het ziekenhuis”
28 september “Een krijgsgevangen Canadees wordt weggebracht”
29 september “Er duiken steeds vaker verzetsstrijders op in Merksem”
30 september,
1+2 oktober
“Er rijden Engelse tanks op de Bredabaan”

 

Geschiedenis Van Merksem

Een uiterst vlot en boeiend verhaald standaard- werk over de plaatselijke geschiedenis van onze gemeente, dat ook het grote publiek met genoegen zal lezen en herlezen.

Meer info...

Modern Bouwen In Brasschaat: 1945-1975

Brasschaat wordt door velen geïdentificeerd met riante villawijken. De basis daarvoor is in de jaren dertig van vorige eeuw gelegd. Veel minder bekend is de modernistische architectuur die in de periode tussen de twee wereldoorlogen ook aan de groene rand

Meer info...

Schoten in beeld

Meer info...

Deurne & Borgerhout

Een werk dat elkeen, die Deurne en Borgerhout een warm hart toedraagt moet lezen. Het beschrijft in een boeiende en vlotte stijl de ontwikkeling van deze gemeenten sedert hun ontstaan tot aan het einde van de vorige eeu

Meer info...

Groeten Uit Borgerhout

In 1994 schreef Humo dat de buurt rond het Krugerpark de ´´Bronx´´ van Borgerhout was. Al wie het ontkende, kreeg te horen: ´´Als het er zo goed is, ga er dan wonen!´´ Walter Lotens deed het, trok naar die zogenaamd grimmige, multiculturele buurt, maar on

Meer info...

terug start reageer lees de reacties
   

Omhoog

privacybeleid

Omhoog

©ALP

web
analytics

Adverteren