Antwerpen werd in de eerste dagen van september 1944 bevrijd door de geallieerden. Ook in Merksem werd aanvankelijk feest gevierd. Maar omdat de Engelse en Canadese troepen niet over het Albertkanaal geraakten duurde de oorlog in Merksem een maand langer. Pas in de nacht van 2 op 3 oktober lukte het de geallieerden het Albertkanaal bij Merksem over te steken. Na een dag zware stadsgevechten in Oud-Merksem was ook ons district (toen nog een aparte gemeente) vrij.

Aan de hand van een dagboeken van verschillende Merksemnaren die het allemaal meemaakten vertellen we u het verhaal van die verschrikkelijke september 1944.

06/09 - Merksem, september 1944
“Plots stond zij daar aan de deur met aan haar hand een Duits soldaatje van 19!”

Dinsdag 5 september 1944 - De huizen nabij het Albertkanaal moeten ontruimd worden.

Wie niet gehoorzaam wordt als partizaan aangezien en onmiddellijk neergeknald.

We drinken een kopje ersatzkoffie - dat kan van alles zijn, van cichorei of gerst tot gebrande eikels - en eten twee kleffe boterhammen, want ook in het meel is allerlei vuiligheid gedraaid.

Om 11u00 is er geen kraantjeswater meer.

In het ziekenhuis moeten ze zich met twee handpompen behelpen, vertelt mijn vrouw.

De voorpagina van De Tijd van 5 september 1944

Er wordt van op de toren van de hoofdkerk geschoten.

De Duitsers hebben daar een uitkijkpost geïnstalleerd.

Het mitrailleurvuur gaat over in een kanonnade...

Maar ook daaraan raak je gewend.

Hier en daar hebben overmoedige alweer Belgische vlaggen uitgestoken.

De radiodistributie zendt post Londen uit.

Mijn broer houdt van die Angelsaksische Zazou-muziek.

Niemand mag op straat, noch voor eten, noch voor hulpverlening.

Op de hoeken der straten staan mitrailleursnesten en soldaten met geweer en bajonet.

Wie het waagt een hoofd buiten te steken, riskeert er een kogel in te krijgen.

Door het venster loeren of achter het gordijn piepen is al gevaarlijk.

Een man raakte zo zelfs het topje van zijn neus kwijt; dat komt ervan als je te nieuwsgierig bent!

De Engelsen en Canadezen aan de overkant van het kanaal schieten een regen obussen af.

Wat ik van de oorlogsgeluiden nooit zal vergeten zijn de geluiden van neervallende stenen en van de afgerukte tramdraden die zwiepend op de straatstenen kletsen.

“Om 11u00 springt de eerste brug, het is die van het Sportpaleis”

De Duitsers melden 's ochtends vroeg dat ze de bruggen over het Albertkanaal gaan laten springen.

Nu eerst besef ik dat het nog steeds oorlog is.

Om 11u00 springt de eerste brug, het is die van het Sportpaleis.

Een oorverdovende knal, ruitengerinkel.

Twintig minuten later springt de tweede brug.

We zijn afgesloten van de bevrijde stad.

Honger hebben we niet want mijn vrouw heeft een grote voorraad gehamsterd: gedroogde bonen en erwten, en vooral sardientjes.

Die eten we op en met de olie worden de patatten in de pan gebakken.

Het smaakt afschuwelijk en we krijgen er buikloop van.

Toch blijven we mager en gezond.

In de hele oorlog is er geen dokter bij ons geweest.

Deuren worden ingebeukt, ruiten ingeslagen.

"Aufmachen! Aufmachen!," klinken twee kwade stemmen.

"Schnell! Schnell!"

Alle deuren en vensters moeten worden opengelaten, terwijl de inwoners verplicht worden in de kelders te blijven.

De soldaten maken zich klaar, hiervoor moeten ze de huizen binnen en buiten kunnen lopen zoals ze wensen.

In ons huis wordt boven onze hoofden alles overhoop gehaald en blijkt achteraf het meest waardevolle of eetbare geroofd.

Dan worden alle mannen vanaf 16 buitengeroepen.

De Duitsers hadden zich onder andere verschanst in het domein Groenendaal. De wijde omgeving werd door Canadese en Engelse obussen in puin geschoten. De puinhopen zijn van huizen aan de Schoordijk

Angstige vrouwen roepen en tieren: "Waarvoor onze mannen? Waarvoor? Waarvoor??"

Dan zien we het: SS-mannen op een tank voeren vier gevangen Canadezen voorbij.

Alle weerbare mannen moeten dat schouwspel komen bekijken.

De eerste bevrijders die we zien zijn krijgsgevangenen.

Hoe zou het bij de Jef thuis zijn, met hun dochter en die Duitse soldaat die uit liefde gedeserteerd is?

Plots stond zij daar aan de deur met aan haar hand Heinrich, een Duits soldaatje van 19!

Wat moesten die ouders doen?

Ze hebben hem binnengepakt en hij heeft zelf voor een onvindbare schuilplaats gezorgd voor noodgevallen.

Alle dagboeken

4 september:

“We zitten met onze neus op een oorlog te kijken”

5 september: “Plots stond zij daar aan de deur met aan haar hand een Duits soldaatje van 19!”
6 september “Tussen 10u00 en 12u00 is er vreemd genoeg altijd een pauze om te winkelen”
7 september “De kleine man, of hij nu Duitser of Belg is, die wordt altijd misbruikt door de groten”
8 + 9 + 10 september “Lijken die reeds een week op de openbare weg liggen...”
11 september “Brood op de zwarte mark kost tot 40 frank”
12 september “Op hem stortte een werkmakker met verbrijzelde hersenpan, zodat de hersenen op hem neerkwamen”
13+ 14 september “Hoe lang gaat dit nog duren? Hoe lang??”
15 september “Wir wollen zu den Tommies überlaufen”
16 + 17 + 18 september “Merksem wacht...”
19 september “We laden de dode op de brancard en spreiden er zorgvuldig een laken over”
20 september “Eerst komt er geklop en dan een stem die zegt: 'Hier Londen'”
21 september “Met paard en kar wordt voedsel gehaald”
22 september “Is dit echt waar?”
23+24+25 september “Ze zijn overal over het kanaal, behalve bij ons”
26 september “Er vallen Engelse bommen op de Rerum Novarumlaan en de Azalealei”
27 september “Er zijn al 67 doden gekist en begraven in de tuin van het ziekenhuis”
28 september “Een krijgsgevangen Canadees wordt weggebracht”
29 september “Er duiken steeds vaker verzetsstrijders op in Merksem”
30 september,
1+2 oktober
“Er rijden Engelse tanks op de Bredabaan”

 

Geschiedenis Van Merksem

Een uiterst vlot en boeiend verhaald standaard- werk over de plaatselijke geschiedenis van onze gemeente, dat ook het grote publiek met genoegen zal lezen en herlezen.

Meer info...

Modern Bouwen In Brasschaat: 1945-1975

Brasschaat wordt door velen geïdentificeerd met riante villawijken. De basis daarvoor is in de jaren dertig van vorige eeuw gelegd. Veel minder bekend is de modernistische architectuur die in de periode tussen de twee wereldoorlogen ook aan de groene rand

Meer info...

Schoten in beeld

Meer info...

Deurne & Borgerhout

Een werk dat elkeen, die Deurne en Borgerhout een warm hart toedraagt moet lezen. Het beschrijft in een boeiende en vlotte stijl de ontwikkeling van deze gemeenten sedert hun ontstaan tot aan het einde van de vorige eeu

Meer info...

Groeten Uit Borgerhout

In 1994 schreef Humo dat de buurt rond het Krugerpark de ´´Bronx´´ van Borgerhout was. Al wie het ontkende, kreeg te horen: ´´Als het er zo goed is, ga er dan wonen!´´ Walter Lotens deed het, trok naar die zogenaamd grimmige, multiculturele buurt, maar on

Meer info...

terug start reageer lees de reacties
   

Omhoog

privacybeleid

Omhoog

©ALP

web
analytics

Adverteren