Antwerpen werd in de eerste dagen van september 1944 bevrijd door de geallieerden. Ook in Merksem werd aanvankelijk feest gevierd. Maar omdat de Engelse en Canadese troepen niet over het Albertkanaal geraakten duurde de oorlog in Merksem een maand langer. Pas in de nacht van 2 op 3 oktober lukte het de geallieerden het Albertkanaal bij Merksem over te steken. Na een dag zware stadsgevechten in Oud-Merksem was ook ons district (toen nog een aparte gemeente) vrij.

Aan de hand van een dagboeken van verschillende Merksemnaren die het allemaal meemaakten vertellen we u het verhaal van die verschrikkelijke september 1944.

29/09 - Merksem, september 1944
“Er duiken steeds vaker verzetsstrijders op in Merksem”

Vrijdag 29 september 1944 - De hel barst los.

Voortdurend klinkt er geschut, dan komen er weer vliegtuigen over.

Er is veel bedrijvigheid aan de frontlinie.

Stilte.

Weer geschut.

En vliegtuigen.

“Het gemeentehuis staat in brand,” hoor ik roepen op straat.

Ik rep me erheen.

De Duitsers gebruikten de toren van de oude kerk als uitkijktoren, en eens de Engelsen dat door hadden zijn ze er op beginnen schieten.

Dit is wat er overbleef van het oude gemeentehuis na de brand van 29 september 1944. Naast de radio's waar de getuige het over heeft ging helaas ook bijna het gehele gemeentelijke archief verloren en daarmee dus een zeer groot gedeelte van de geschiedenis van Merksem

Enkele granaten troffen ook het gemeentehuis en dat staat nu in lichterlaaie.

Het steekt vol opgeëiste radio's en tientallen mensen proberen hun exemplaar te redden.

Enkelen slagen daarin.

Overal schieten brandende documenten de lucht in.

Dan klinken ontploffingen.

Onder een vuurzee van gensters stort het gemeentehuis krakend in.

Van de vijand mag de brandweer niet blussen.

Trouwens: er is ook geen water.

Het gemeentehuis brandt tot op de grond af.

De wind komt gelukkig voor de omwonenden uit het westen, maar toch slaan de vlammen over naar het aanpalende politiebureau.

Ook dat brandt helemaal af.

Toen de bevoorradingsploeg havermout ging halen bij Zeelandia, zag ik aan de overkant van het kanaal leden van het verzet.

Deze riepen ons toe dat overmorgen, maandag het offensief zou gaan beginnen.

Met die blijde boodschap vertrokken we naar de verschillende verdeelcentra.

Het was wel gevaarlijk om aan het Albertkanaal zo openlijk met elkaar in contact te komen.

Onze hoop was groot en we werkten eens zo hard.

Nog eens het gemeentehuis, deze keer gezien vanuit de Nieuwdreef. Het gebouw kon niet meer gered worden en moest helemaal gesloopt worden. Nu staat er een modern stuk lego.

Maar we wisten niet dat er kapers op de kust waren.

Alle hulpdiensten hadden zo hun best gedaan om de bevolking van voeding te voorzien.

Nu begonnen de mensen het zelf te gaan halen, en zo gebeurde het vandaag dat de Drie Molekensfabrieken geplunderd werden.

Een vrouw viel door de openingen van de verschillende verdiepingen waarlangs de zakken naar beneden moesten, drie verdiepingen lager.

Op het dak van het St. Bartholomeusgasthuis wordt een vlag van het Rode Kruis aangebracht.

Het dak steekt nogal hoog boven de gemeente uit, en de Engelsen zouden kunnen denken dat er Duitsers zitten.

's Avond klinkt er ook veel geschiet vanaf de noordkant van Merksem.

We denken dat de Engelsen en Canadezen Merksem hebben omsingeld.

We hopen allemaal vurig levend uit deze hel te kunnen ontsnappen.

Al bijna een maand zijn we van de buitenwereld afgesloten en dagelijks staan we aan grote gevaren bloot.

Er beginnen de laatste dagen steeds vaker verzetsstrijders in Merksem op te duiken.

Ze zwemmen 's nachts het kanaal over.

Soms wordt er een gepakt, soms verdrinkt er een.

Ook 'onze Jan' blijkt een verzetsstrijder.

Nu begrijp ik ineens waarom hij zo graag voorraden ging halen in Brasschaat, en altijd klaarstond om de hachelijkste toeren te ondernemen: zo kon hij meteen een blik werpen op de Duitse verdedigingswerken.

Wanneer hij 's avonds weer vertrekt zegt hij dat hij de volgende keer zal terugkomen op een Engelse tank.

Laten we hopen dat het hem lukt en liefst zo snel mogelijk.

Alle dagboeken

4 september:

“We zitten met onze neus op een oorlog te kijken”

5 september: “Plots stond zij daar aan de deur met aan haar hand een Duits soldaatje van 19!”
6 september “Tussen 10u00 en 12u00 is er vreemd genoeg altijd een pauze om te winkelen”
7 september “De kleine man, of hij nu Duitser of Belg is, die wordt altijd misbruikt door de groten”
8 + 9 + 10 september “Lijken die reeds een week op de openbare weg liggen...”
11 september “Brood op de zwarte mark kost tot 40 frank”
12 september “Op hem stortte een werkmakker met verbrijzelde hersenpan, zodat de hersenen op hem neerkwamen”
13+ 14 september “Hoe lang gaat dit nog duren? Hoe lang??”
15 september “Wir wollen zu den Tommies überlaufen”
16 + 17 + 18 september “Merksem wacht...”
19 september “We laden de dode op de brancard en spreiden er zorgvuldig een laken over”
20 september “Eerst komt er geklop en dan een stem die zegt: 'Hier Londen'”
21 september “Met paard en kar wordt voedsel gehaald”
22 september “Is dit echt waar?”
23+24+25 september “Ze zijn overal over het kanaal, behalve bij ons”
26 september “Er vallen Engelse bommen op de Rerum Novarumlaan en de Azalealei”
27 september “Er zijn al 67 doden gekist en begraven in de tuin van het ziekenhuis”
28 september “Een krijgsgevangen Canadees wordt weggebracht”
29 september “Er duiken steeds vaker verzetsstrijders op in Merksem”
30 september,
1+2 oktober
“Er rijden Engelse tanks op de Bredabaan”

Geschiedenis Van Merksem

Een uiterst vlot en boeiend verhaald standaard- werk over de plaatselijke geschiedenis van onze gemeente, dat ook het grote publiek met genoegen zal lezen en herlezen.

Meer info...

Modern Bouwen In Brasschaat: 1945-1975

Brasschaat wordt door velen geïdentificeerd met riante villawijken. De basis daarvoor is in de jaren dertig van vorige eeuw gelegd. Veel minder bekend is de modernistische architectuur die in de periode tussen de twee wereldoorlogen ook aan de groene rand

Meer info...

Schoten in beeld

Meer info...

Deurne & Borgerhout

Een werk dat elkeen, die Deurne en Borgerhout een warm hart toedraagt moet lezen. Het beschrijft in een boeiende en vlotte stijl de ontwikkeling van deze gemeenten sedert hun ontstaan tot aan het einde van de vorige eeu

Meer info...

Groeten Uit Borgerhout

In 1994 schreef Humo dat de buurt rond het Krugerpark de ´´Bronx´´ van Borgerhout was. Al wie het ontkende, kreeg te horen: ´´Als het er zo goed is, ga er dan wonen!´´ Walter Lotens deed het, trok naar die zogenaamd grimmige, multiculturele buurt, maar on

Meer info...

terug start reageer lees de reacties
   

Omhoog

privacybeleid

Omhoog

©ALP

web
analytics

Adverteren