20/10 - "In geen jaren hadden we zo weinig werk"
Crisis besluipt dokwerkers

(GvA) - "Dat ze stoppen met dokwerkers bij te maken!" "Er is voor nieuwelingen geen werk aan den dok! Wie als jongere één dag in de week kan werken, is bij de goeden." "Er zijn er al die hun boek teruggeven." "Het is gewoon dramatisch, rampzalig. In geen jaren hebben we zo weinig werk gehad." "Het menselijke verdwijnt, de bazen hebben vrij spel en spelen de ouderen tegen de jongeren uit."

Dokwerkers drummen voor het aanwervingslokaal rondom vrijgestelde Franky De Gendt van de dokwerkersvakbond ACV Transcom om, door elkaar, hun nood uit te schreeuwen. Prompt worden boeken bovengehaald die bewijzen dat het sinds maanden voor de Antwerpse havenarbeiders slecht gaat. Het speciale en unieke aanwervingssysteem, waarover werkgevers en werknemers jarenlang tevreden waren, staat dan ook zwaar onder druk. Begin oktober luidde de socialistische bond BTB al de alarmbel. Dinsdag gingen we met Franky De Gendt de polsslag voelen.

't Kot
Aan het Kot op het Antwerpse Eilandje is de dagelijkse toeloop van dokwerkers - al of niet in oranje werkkiel - even normaal als eb en vloed. 's Morgens en 's middags komen de foremannen daar in functie van het aangeboden werk, erkende dokwerkers als dagloner recruteren. Erkend wordt men na goedkeuring door de erkenningscommissie van bonden en werkgevers. Dat levert het dokwerkersboek op waarin afgestempeld wordt wanneer men gewerkt heeft. Wie geen werk heeft, krijgt bovenop het stempelgeld een behoorlijk toemaatje. Die krijgt men echter pas volledig na twee jaar voldoende dagen gewerkt te hebben. Tot zolang heeft men slechts het 'blauwe' boek, men veel minder compensatie.

En daar knelt het schoentje. Jarenlang werden geen dokwerkers meer aangeworven voor dit erkend contingent. In het vooruitzicht van het Deurganckdok kon het plotseling wel en werden sinds begin 2005 al meer dan 1.000 dokwerkers bijkomend erkend. Velen van hen lieten een goed betaalde job staan om over te stappen naar een zware, beter betaalde job als dokwerker. Maar intussen is er véél minder werk en levert het Deurganckdok veel minder dokwerkersjobs op dan verwacht....

"Eigenlijk kom je naar hier om te doppen", vat Ken het samen. "Om zeker te spelen moet je hier minstens twee uur op voorhand zijn en ook dan is het veelal niets. Vorige week werkte ik één dag. De job op zich is fantastisch tof." "Als je kunt werken", corrigeert heel de troep. "Die jong mannen hebben het niet gemakkelijk maar wij al evenmin", stelt een oudere dokwerker. "We zijn nu kwetsbaar. Je moet niet te veel neen zeggen, of je krijgt de wind van voor. Ze zetten ons tegen elkaar op. En de regering zegt dat alles zo goed gaat maar er is hier geen kl.. werk." "Ik heb mijn baan opgegeven om hier te komen werken", zucht 'blauwe boek' Gunther Leysen (33, Berchem). "Tijdens de zomer had ik het geluk flink te kunnen werken. Maar nu gaat het duidelijk minder. Anderen met een blauwe boek kregen in vier week geen enkele dag."

"Of er minder werk is?", bromt een getaande dokwerker uit Belsele met 25 jaar dienstjaren, luidruchtig bijgetreden door anderen. "Hier bekijk mijn boek. Met 3 dagen per week ben ik nog bij de goei. Ik weet wie je aan de mouw moet trekken. Wie hier niemand kent, mag het vergeten. En toch komen al die jongens soms van 30, 40 kilometer ver om zich aan te bieden, uren te wachten en zonder werk naar huis te gaan. En morgen hetzelfde." "De demotivatie zit dan ook diep. En intussen zijn er bazen die binnenmannen dubbele diensten laten doen!", valt een andere dokwerker in.

In het Kot treffen we Ken Van Hoof (22, Merksem) en Wesley Van Dorsselaer (24, De Klinge) die in maart dokwerker werden en Bruno Vermaeren (43, Rumst) die vorige maand van ... Agfa-Gevaert overstapte naar de haven. Bruno maakte de overstap wegens de herstructurering, Ken en Wesley komen er voor uit dat het was 'om meer te verdienen'.

'Doppen'
Voor Franky De Gendt is het duidelijk: "De bestaande CAO biedt mogelijkheden inzake arbeidsherverdeling. De cao zegt uitdrukkelijk dat havenarbeiders maximaal 260 RSZ-dagen op jaarbasis mogen presteren. Sommigen zitten hier ondanks het schaarse werk midden oktober al boven. Goed, het gaat veelal om gespecialiseerde functies maar de werkgevers moeten hiervoor voldoende mensen opleiden. En van de betrokkenen die boven dit aantal dagen uitkomen, mogen we in de huidige omstandigheden solidariteit vragen."

"Wij willen nu in de eerste plaats exacte cijfers krijgen van Cepa. Vroeger werd op elke loonbrief vermeld hoeveel dagen men gewerkt had. Nu niet meer. Men heeft dus veel minder controlemogelijkheid."

"In de cao staat ook het systeem van herverdelingsdagen waarbij men na maximum 5 van dergelijke dagen thuis moet blijven. Ook dat is gaandeweg niet meer toegepast. Wij willen niet de ezel uithangen. Bij hoogconjunctuur kan men dat misschien door de vingers zien, nu niet meer. In elk geval willen wij samen met de andere bonden binnen de bestaande mogelijkheden elke dokwerker maximaal kansen geven."

In de koude hal van 't Kot duidt de klok 13u aan en rinkelt de bel. Ogenblikkelijk verschijnt op het elektronische bord '275 aanwezigen, 58 aangenomen'. "Die 58 waren al lang buiten verkocht omdat ze iemand kennen", bromt een dokwerker. "Deze middag valt het dan nog mee. Kom straks maar eens voor de laatste shift. Dan verschijnt er soms 'nul' op dat scorebord."