De Catershoeve in januari 2003

De vroegste vermelding van de Catershoeve dateert van 26 juni 1555. In die tijd werden hoeves nog volledig opgetrokken uit hout, stro, en leem. Het was niet ongewoon dat een boer zijn hoeve op het einde van zijn pachtperiode demonteerde om mee te nemen naar zijn nieuwe pachtgronden.

De Catershoeve, zoals we die nu kennen, is gebouwd in 1716 door de familie Le Cat. Het is heel waarschijnlijk dat de hoeve haar naam aan die eigenaars te danken heeft. De nieuwe, stenen boerderij was uniek voor Merksem. Samen met de reeds verdwenen Gasthuishoeve was ze de enige van het Frankische type. Alle andere hoeves waren van het Kempische type.

(1) In 1925 was de Catershoeve nog een zeer welvarende hoeve, maar vanaf de aanleg van de Catershoflaan rond 1938 gingen steeds meer landbouwgronden verloren aan verkavelingen rond de nieuwe laan. De laatste eigenaar kocht de hoeve in 1949 en boerde voort tot hij bij gebrek aan landbouwgronden de uitbating moest stopzetten.

(2) In januari 1993 stortte als gevolg van de verwaarlozing een gedeelte van het dakgebinte van de schuur tijdens een storm in. Een maand later maakte het stadsbestuur dan toch wat geld vrij voor een nooddak voor de veestal en het wagenhok. De resten van het dakgebinte van de schuur werden gedemonteerd om vervolgens weg te laten rotten. De muren van de schuur zijn intussen ook in elkaar aan het vallen.

(3) Omwille van haar historische waarde werd de hoeve in 1973 gerangschikt als monument en in 1982 door de toenmalige gemeente Merksem aangekocht.

In 1983, bij de fusie met Antwerpen ging de Catershoeve in handen van het stadsbestuur over.

(4) Ondanks de plicht tot onderhoud en restauratie verwaarloosde het stadsbestuur bijna twintig jaar lang zijn opdracht en liet de hoeve verder verkommeren. De huurders van het woonhuis daarentegen onderhielden dit wel en dan nog op eigen kosten.

(5) De kans is groot dat de stad geen koper vindt die de steeds oplopende restauratiewerken zal willen bekostigen.

Wegens het uiterst beperkte budget van het district Merksem kan ook hier geen geld voor de restauratie gevonden worden. Hopelijk wordt het dossier van de Catershoeve geen Cater voor later.

(6) Dit was ook de naam van een openschuur-weekend in september 2001, dat meer dan 1000 geïnteresseerden op de been bracht. Welk museum kan met zulke bezoekersaantallen pronken?